WYTYCZNE DO ZBIORU Q.robur i Q.petraea

1.   Ilość żołędzi przeznaczonych do zachowania zasobów genowych metodami kriogenicznymi w LBG Kostrzyca:

·  z WDN oraz drzewostanów zachowawczych z 50 wybranych drzew, po 4 kg zdrowych, nieskiełkowanych żołędzi z każdego drzewa,

·  z DD osobno po 4 kg zdrowych, nieskiełkowanych żołędzi z każdego drzewa,

·  żołędzie powinny być pakowane z każdego drzewa osobno do worka raszlowego,

·  każda partia powinna posiadać etykietę zgodnie z Ustawą z dnia 07 czerwca 2001 o leśnym materiale rozmnożeniowym (Dz.U. z 2001 r. nr 73, poz.761).

2.   Zbiór żołędzi:

· Zbioru dokonuje się w latach urodzaju, w październiku, z ziemi, pewien czas po opadnięciu pierwszych (zwykle robaczywych) żołędzi,

· Do celów zachowania zasobów genowych metodami kriogenicznymi nadają się tylko nasiona w pełni wykształcone, nieskiełkowane, nieuszkodzone mechanicznie, nie zaatakowane przez owady lub grzyby,

· Ze względu na wrażliwość żołędzi, zbioru należy dokonać w sposób, który nie spowoduje uszkodzeń mechanicznych, najlepiej ręcznie, uważając przy przesypywaniu żołędzi do worków lub pojemników,

· Żołędzie po zbiorze poddać należy procesowi spławiania w wodzie, zebrać zanieczyszczenia pływające po powierzchni wody, żołędzie z dna zbiornika wyjąć i po odcieknięciu wody osuszyć w temp. nie przekraczającej 20⁰C,w tym czasie należy oczyścić partię żołędzi zwłaszcza z nasion robaczywych, uszkodzonych mechanicznie lub skiełkowanych,

· Po zbiorze, żołędzie należy jak najszybciej (tj. w dniu zbioru) umieścić w pomieszczeniach chłodnych, nie ogrzewanych, dobrze wentylowanych,

· W przypadku dłuższego składowania należy 2 razy dziennie przegarniać nasiona.

3.   Transport żołędzi:

·  Przewożenie żołędzi do LBG Kostrzyca nie powinno trwać dłużej niż jedną dobę,

·  Żołędzie należy transportować w workach jutowych lub w workach z siatki plastikowej o drobnych oczkach,

·  W workach o pojemności np. 70 l ilość żołędzi powinna wynosić do ok. 50 l,

·  Worki podczas transportu należy układać na krzyż tak, aby nasiona mogły swobodnie oddychać i nie ulegały zaparzeniu,

·  Po przybyciu na miejsce przeznaczenia worki należy ułożyć na czystej i suchej podłodze, osobno, co zapewni dobrą wentylację i uchroni nasiona przed przegrzaniem.

WYTYCZNE DO ZBIORU F.sylvatica.

1.  Ilość orzeszków przeznaczonych do zachowania zasobów genowych metodami kriogenicznymi w LBG Kostrzyca:

·  z WDN oraz drzewostanów zachowawczych z 50 wybranych drzew, po 4 kg zdrowych, nieskiełkowanych orzeszków z każdego drzewa,

·  z DD osobno po 4 kg zdrowych, nieskiełkowanych orzeszków  z każdego drzewa,

·  orzeszki powinny być pakowane z każdego drzewa osobno do worka raszlowego,

·   każda partia powinna posiadać etykietę zgodnie z Ustawą z dnia 07 czerwca 2001 o leśnym materiale rozmnożeniowym (Dz.U. z 2001 r. nr 73, poz.761).

2.   Technika zbioru orzeszków:

·  Zbioru dokonuje się w październiku, z ziemi. Zbiór z ziemi można ułatwić i ulepszyć poprzez rozpostarcie miękkich siatek o drobnych oczkach na ziemi, pod okapem koron drzew. Unikać trzeba zbioru orzeszków opadających najwcześniej, już we wrześniu, są one bowiem zazwyczaj puste, niedokształcone lub zaatakowane przez owady (warto je więc pozmiatać lub usunąć zawczasu z siatek) (Suszka i in. 1994).

·  Zebrane partie należy oznaczyć podczas wstępnego składowania i prowizorycznie podsuszyć. W tym okresie bukiew wymaga szuflowania raz lub dwa razy dzienne. Wilgotność przywiezionej z lasu bukwi mieści się zwykle w zakresie 25-32%, niekiedy jest niższa. Przed czyszczeniem i sortowaniem, orzeszki podsusza się przez 1-2 dni w temperaturze 18-20^oC (Suszka i in., 1994).

Dla potrzeb  Pracowni Kriokonserwacji wilgotność dostarczonych orzeszków nie powinna być niższa niż 15%.

· Orzeszki powinny być oddzielone od zanieczyszczeń: okryw miseczek, gałązek, orzeszków niewykształconych, pustych i lżejszych zanieczyszczeń na wialni oraz czyszczalni sitowo-pneumatycznej z użyciem sit o wymiarach: sito górne z otworami podłużnymi o szerokości 9 mm i sito dolne z otworami okrągłymi o średnicy 8 mm (Suszka i in., 1994).

Jeśli w nadleśnictwie nie ma takich możliwości oczyszczenia nasion jw., należy je poddać spławianiu.

·  Po zbiorze, oczyszczeniu i wstępnym podsuszeniu orzeszki należy przesłać do Leśnego Banku Genów Kostrzyca.

3.   Transport orzeszków:

·  Przewożenie orzeszków do LBG Kostrzyca nie powinno trwać dłużej niż 2-3 doby,

· Orzeszki powinny być przesłane w tkanych woreczkach polipropylenowych, (używanych też w przemyśle zbożowo-młynarskim), z dołączoną etykietą z pochodzeniem nasion.

LBG Kostrzyca zwraca się z prośbą o stosowanie się do powyższych wytycznych podczas zbioru i transportu nasion do LBG.